Montag, 8. Januar 2018

Rizah Sheqiri

Rizah Sheqiri
Rizah SHEQIRI u lind më 12 janar 1961 në Brainë, ku e kreu edhe shkollën fillore. Shkollën e Mesme të Mjekësisë dhe Fakultetin Filologjik – Degën e Letërsisë dhe të Gjuhës Shqipe i kreu në Prishtinë. Shtatë vjet punoi në Radio - Prishtinë. Në periodikun shqiptar në Kosovë dhe më gjerë ka botuar një numër të madh krijimesh letrare të të gjitha gjinive dhe ka fituar një varg shpërblimesh në konkurset letrare.
Pjesë nga krijimtarisë e tij janë përkthyer në gjuhën gjermane, italiane, turke, angleze, rumune e në atë suedeze. Krijimet e tij janë përfshirë në disa antologji të poezisë në gjuhën shqipe, angleze,gjermane, suedeze,rumune, etj.  Sheqiri merret edhe me përkthime nga suedishtja në gjuhën shqipe dhe anasjelltas. 
Rizah Sheqiri shkruan edhe recensione e shkrime publicistike. Veçanërisht ka shkruar mbi veprimtarinë dhe të arritrurat e krijuesëve letrar e figurativ në Suedi. 
Në Suedi ka punuar si mësues që nga viti 199dhe ka ashkëpunuar me Entin Shtetëror për Shkolla të Suedisë dhe është koautor i dy librave shkollorë për nxënësit shqiptarë "Urat tona 1" (1997), ”Urat tona 2” 1999 botim i këtij Enti (pra, Skolverket). R:Sheqiri ka është njëri nga bashkautorët e MASHT dhe Shkollës së lartë Pedagogjike të Zyrihut (Zvicër) për hartimin e 19 librave shkollorë për nxënësit shqiptarë në diasporë.  
Në Suedi krahas punës ka studiuar për pedagogji dhe në vitin 2013 mori titullin  Fil. kan. i Pedagogjisë (Filosofie Kandidat Examen). Ndërsa  më 2015 mori titullin e Magjistrit të Filozofisë dhe Shkencave Pedagogjike ( Filosofie Magister Examen med fördjupning i Pedagogik).  Punon në arsim dhe kohëve të fundit  merret kryesisht me mësimdhënie speciale.Rizah Sheqiri ka bërë edhe studime dhe ka publikuar edhe punime nga fusha e Pedagogjisë. Rizah Sheqiri  prezentoi krijimtarinë e tij  letrare po edhe mbajti ligjerata mbi letërsinë shqipe në qinda qendra të ndryshme Në Suedi, Shqiperi, Kosovë, Mal te Zi, Maqedoni, ne Gjermani, Austri,etj.
Përvec punës së tij si mësimëdhënës,  ka qenë kolumnist në gazetën  ditore "Sydöstran" në Suedi, është  lektor pranë Rrjetit bibliotekar në Suedi - BTJ,   është redaktor i revistës letrare Në gjuhën suedeze "Groblad"  si dhe i angazhuar në projekte rajonale, kombëtare e Evropiane.
R.Sheqiri është edhe anëtarë i shumë shoqatave e forumeve Kulturore si  i PEN suedez, ka qenë antarë i Kryesisë nënkryetar i Klubit Letrar të Blekinges. Antarë i Kryesisë së Shoqatës së Shkrimtarëve Shqiptarë në Botë, anëtarë  i kryesisë së Institutit të Emigrantëve(Imigrant Institutet) në Suedi, ka qenë anëtar i Kryesisë së Klubit të Futbollit IFK – Karlshamn, si dhe antarë e aktivist i shumë asociacioeve kulturore, letrare e sportive në Suedi.
R.Sheqiri nga fillimet e vitit 1994 është anëtar i Shoqatës së Shkrimtarëve të Suedisë.Për vitin 2000 kjo Shoqatë i ndau BURSËN VJETORE PËR KRIJIMTARI. Në vitin 2002 Departamenti për Kultur i Kuvendit të Komunës së Karlskronës i ndau Çmimin Vjetor për Kulturë. Regjioni i Blekinges (region Blekinge) i ndau poashtu Çmimin për Kulturë për vitin 2006, ndërsa Enti Shkollor i Suedisë –”Tema Modersmål dhe myndigheten för skolutveckling" i ndanë Çmimin”Mësuesi i vitit i gjuhës amtare 2007”. Për herë të parë ka marrë edhe Çmimin “Kosovë Rexha Bala” dhe cmimin e parë për poezi nga Festivali  i Poezisë dhe i Muzikës në Malmö. Është shpërblyer me shumë cmime për krijimtari letrare, disaherë ka fituar cmimet e para në konkurse  e festivale të ndryshme; në atdhe e jashtë atdheut. Shoqata e Shkrimtarëve dhe Autorëve të Librave mësimorë në Suedi, R.Sheqirit i ka ndarë Stipendium si nga autorët e suksesshëm veprat e të cilëve gjejnë përdorim në Shkollat e  Suedisë dhe të vendeve nordike. Për kontributin e dhënë në ruajtjen dhe kultivimin e identitietit gjuhësor, kulturor e arsimor në diasporë dhe mërgatë shkrimtarit Rizah Sheqiri i kanë ndarë mirënjohje Ministria e Arsimit dhe Ministria e  Diasporës e Republikës së Kosovës.R.Sheqiri për punën e tij krijuese, letrare e pedagogjike ka marrë edhe një varg  shpërblimesh si dhe është nderuar me shumë mirënjohje,falenderime  e shpërblime tjera. 
Rizah Sheqiri  është autor i mbi dyzetë veprave letrare, nga të cilat dhjetë përmbledhje me poezi në gjuhën shqipe disa nga të cilat përkthyer edhe në gjuhën  suedeze. Ai përveç krijimtarisë letrare dhe përkthimeve merret edhe me fotografinë artistike të cilën e ka si hobi. Ekspozitat vetanake të Rizah Sheqirit janë pritur shumë mirë, si nga vizitorët e shumtë, po ashtu edhe  nga masmediat e shkruara dhe nga ato elektronike. Ndërsa çmimi i parë në konkursin e fotografisë së gazetës ”BLT” që më 2012 iu dha R.Sheqirit është dëshmi për vlerat që sjellë fotografia  e tij.



Poezi nga Rizah Sheqiri


POET ËSHTË VETËM ZEMRA

Sa e bukur je fjalë
I thanë fjalës

Të bukur më bën 
Mjeshtër poeti

Ti je mjeshtër i fjalës poet
I thanë poetit

Ai e peshoi fjalën në zemër
Me zemër tha:

Zemra e bën fjalën e bukur
Poet është vetëm zemra



POEZI

Pasqyra më e kthjelltë e shpirtit
Ora më e saktë e ndjenjës
Eshkë dhembje - strall malli
Zemër në zemër e dashuri
Imazh shprese në dëshirë - ëndërrë e lirë.




GJITHÇKA PËR TY

Dashuri
Të qoftë falë zemra
Trupi e shpirti
Dhe ndjenja ime
Dashuri

Ti meriton edhe shumë më shumë
Dashuri
Po unë s'kam tjetër çka të të falë
Përveç vargje e fjalë




DHEMBJA QË S’DUA TË MË NDALET

Dashuria është dhembje
Dhembje e bukur shumë 
    Më vret ngadalë  me armën e mallit
    Më shpien deri në breg të varrit 
    Më kallë flakë në det a në  lumë
    Ma bën akull zjarrin që në mua kallet
Kjo dhembje që më torturon aqë shumë
E askurrë s’dua të më ndalet 




 PEISAZH VJESHTE

Vallëzim i shfrenuar i gjetheve të zverdhura
Nën tingujt e simfonisë së gjallë të erës
Retë gri horizontit të shkapërderdhura
Sjellin lotë nga sytë e mërrolur të qiellit
Baladë për vdekjen e bukurisë së pranverës
Mallëdhembje për rrezet e mërguara të diellit.




NJË DËSHMORI TË RËNË PËR LIRI

Si fëmija pas fluturës
Vrapoi pas rrezes së diellit
Ta zëjë zogun e abetares
E t’ia thotë këngës së zemrës
Po pesha e kohës e rëndoi
Nga guri loti e gjaku pikoi
Pa e krijuar ylberin e buzëqeshjeve
Pa e thurë ëndërrën e lirë deri në fund
Kosë gjelati si barit të njomë i ra përmbi
Qiellit në ag i vdiq pëllumbi
Në sy mbeti peng e shtrenjta Liri
Rrezja e saj ia puthi varrin
Bashkë me kurorën time poezi
Dhe plisin që vajton për kokën e tij




DËSHMORËVE TË BRAINËS
  
Me dashuri për dritën
U shkëputën si meteorë
Lirisë së atdheut iu bën
Më e bukura metaforë.



TRIPTIK  DHEMBJE
- Ali Podrimjes  post mortum -

 1. LUM AI I LUMI PËR FJALËN

Fjalës seç iu zu fryma
Vargun e mbuloi heshtjemorti
sëkëlldimë e rëndë në poezi
Metafora zhveshi metaforën 
dhe veshi dhembjen kostum të zi

Me gjuhën e gjakun me trungun e rrënjën
Me dashje dashurinë mbërtheu dashuria
Në artin e të bukurës hyri krenaria
E simboli dënesi me sëmbim
Lum ai i lumi për fjalën që la trashigim
Loti i dhembjes bulëzoi dhembëshëm në poezi
Për poetin për fjalën për vargjet e tij
Që amshueshëm hyn në amshueshmëri



 2. FJALA LOTOI PËR MJESHTRIN
 QË AQË BUKUR E LATOI

Borakull ra fjalës                                                                      
Këngës re e shi
Dhe lot i dhembshëm
Bulëzoi në poezi

Kënga vajtoi  
Poezia sëmboi
E fjala lotoi
         Për mjeshtrin 
Që aqë bukur e thuri 
Që aqë bukur e krijoi
Që aqë bukur e latoi




 3. TË GJITHA RRUGËT E BOTËS 
     SHPIEJNË TEK RRËNJA

Sa të dojë kur të dojë e nga të dojë
Le të ik le të tretë e le të shkojë
Le të përplaset nga çdo shtërngatë
Nga çdo orkan nga çdo furtunë nga çdo stuhi
Edhe drita edhe zogu edhe kënga 
Edhe gjethi edhe dega edhe trungu
Të përbiruara në dashuri
Rrënjës tek rrënja do t’i kthehen përsëri

Të betohem në tokën e gjuhën e nënën 
Dhe në gjithçka që kam në këtë jetë
Këtë mirë e kam kuptuar  tashmë e di vetë 
Ma mësoi vuajtjemalldhembja në kurbet 
Të gjitha rrugët e botës shpiejnë tek rrënja
O miku im i dashur – fjalëmiri poet
Pasha mua e pasha ty është krejt e vërtetë
Tek rrënja e shpirtit - dashuria
Fjala e vargu e kënga e poezia 
Edhe pas vdekjes bëjnë jetë

Prishtinë, 23 korrik 2012




DIMËR 1991

Dimër i egër 
Mot i acartë
Shtërngatë e furtunë 
Shkulën trungun me rrënjë 
Oh  ç' kujtim i hidhur 
ç' dhembje  ç'dhunë


ngase ai trungu i shkulur 
isha unë




DUKE KËRKUAR FËMIJËRINË

Më dehu mallëdhembja ika në fëmijëri
Hyra në atë pallat fantazie i strukur përsëri
Si lypsar e kërkova fëmijërinë me të pak të rri
Në sytë e mi u ngrit një shtërngatë filloi të bjerë shi
Shpirtin e bardhë ma ngulfatën shumë shqetësime
Në gjithë atë botë të mrekullueshme fëmijërie
Paarsyeshëm më mungonte kerjt fëmijëria
Kusarë e djaj m’ia kishin zën atë vend
Dhe çmendurisht ishin shkrehur në aheng
Kur desha t’ua prishë ahengun e pashë çudinë
Hijenat pushtuese e gojëmëdha u zgërdhinë
Lëpinin buzët se ma kishin hëngër fëmijërinë
Urrejtjen si gjellën e zienin në një kusi
Dhe më zgjatën dorën në ahengun e tyre të hy
I lodhur nga dhembja, mblodha gjithë fuqinë:
Xhevahir të kristaltë në zemër e ruajta dashurinë!


Samstag, 9. Dezember 2017

Klara Buda

Klara Buda






































Pas studimeve universitare për letërsi moderne dhe të krahasuar në Sorbonë, Paris IV, Klara Buda ndryshon drejtimin fillestar, atë të mjekësisë veterinare. Më pas pranohet në Ecole Pratique des Hautes Etudes, në degën Metoda të Historisë, Arkeologji dhe Histori arti. Në vitin 1996, nën drejtimin e albanologut Christian GUT, mbron Dimplome d’Etude Aprofondi në Histori Arti, duke u bërë kështu e para shqiptare e diplomuar nga ky universitet prestigjioz francez. Paralelisht me studimet Universitare, punon në Paris, fillimisht në sektorin e komunikimit të UNESCO-s dhe më pas si gazetare për BBC dhe për Radio France Internacionale (RFI). 

Në vitin 1993 i atribuohet Karta Profesionale e Shtypit Francez dhe gazetaria bëhet profesioni i saj i parë për dy dekadat në vazhdim. Duke filluar nga viti 1999 është gazetare e specializuar në RFI dhe në vitin 2005 bëhet shefe e edicionit të lajmeve. Në këtë kohë, gjithe duke punuar ne kohe te plote si gazetare ajo specializohet në mesimdhenie per formimin e gazetarëve profesionistë dhe bëhet pjesë e ekipit të formatorëve të Radio France Internacionale. Përmes sektorit të jashtëm të RFI-se dhe në kuadrin e programit europian Phare për Ballkanin Perëndimor duke filluar nga viti 2000 ajo kryen expertiza të mediave dhe drejton formimin e gazetareve në vendet e këtij rajoni. Veçanërisht mund të permenden programet e trainingut në Radio Televizionin Maqedonas, në vitin 2003 dhe në Radio Televizionin Shqiptar RTSH, në vitin 2007.   

Në vitin 2006 emërohet shefe e redaksise shqipe të RFI-së ekipin e të cilës e drejtoi deri në mbyllje, në vitin 2010. Gjatë kësaj periudhe Redaksia Shqipe fitoi në prestigj, në gjirin e 19 emisioneve të gjuhëve të huaja të RFI së si dhe krijoi lidhje të ngushta me Radio Televizionin Shqiptar. Një numër projektesh të përbashkëta me Radio Tiranën u realizuan në këtë moment, disa prej te cilave, ku mund të permendet edhe një program I përbashkët me Radio Tirana 2, do të përfundonin së bashku me mbylljen e Redaksisë Shqipe të RFI-së, në vitin 2010, gjë që koencidon me fundin e luftës së ftohtë dhe mbylljen e Redaksive të tjera të gjuhëve te ish kampit te lindjes, si Redaksia polake, serb e kroatisht apo te Radaksive te tjera historike në  gjuhen shqipe, si ajo e BBC, së në Londër. Pas mbylljes së redaksise shqipe, mes dy mundësive, asaj të sisemimit në gjirin e shërbimit francez dhe asaj të përfitimit të një viti shkollim në fushëen e zgjedhur prej saj, Klara Buda zgjodhi këtë të fundit dhe përfitoi një nga kontrata më interesante që RFI ja ka dhënë ndonjëherë për një punonjës të saj, qoftë ky I shërbimit francez apo i shërbimit të gjuhëve tv huaja që vendos të largohet. Ajo ishte nga të rrallët gazetare me titullin Redactor en Chef, që largohet me dëshirën e saj në një kohë që I gjithë ekipi I redaksisë shqipe që ajo drejtonte pranoi të sistemohej në vende të ngelura bosh nga largimi I personelit në shërbime të tjerë të RFI. Përmes kësaj kontratë ajo përfitoi, një vit shkollim ne USA dhe një ndihmë të konsiderushme për themelimin e studjos së saj private të prodhimit televiziv dhe filmik Beratinus, në vitin 2011, në New York City. 

Klara Buda njihet gjithashtu edhe si eseiste dhe romanciere. Punimet e saj Universitare mbi veprën e Mitrush Kutelit, sjellin një analizë të nuancuar mbi këtë autor dhe teknikën e tij të tregimit të shkurtër, pagëzuar rrëfenja dhe e destinuar për tu treguar. Në kuadër të këtyre studimeve ajo përkthen në frëngjisht rrefenjën “Fshati im e pi Rakinë”, si edhe punon për një biografi letrare të këtij autori.

Në vitin 2009 boton romanin Kloroform ku përshkruhet absurditeti i sistemeve totalitare dhe liria e brendëshme e individëve si mjet i mbijetesës nën diktaturë. Klara Buda pohon kështu pamundësinë e çdo sistemi, sado i tmerrshëm qoftë ai, për ta shkatërruar tërësisht idealin e lirisë. Nga dashuria e ndaluar dhe dhunimi i intimitetit për të përfunduar me toksikomanet e fshehur në statistikat zyrtare, ajo trajton tema për një kohë të gjatë tabu. Aktiviste, Kulturë, të Drejtat e Njeriut Në vitin 1997, ajo themelon në Paris shoqatën “Diagonale Franco-Albanaise, Art, Culture, Litterature” që ka për objekt krijimin e urave në mes të kulturës franceze e shqiptare. Fillimisht dhe gjatë gjithë kohës që punoi dhe jetoi në Paris ajo u përpoq të themelojë një shkollë shqipe në Paris, intra muros, duke besuar se komoditeti dhe lehtësia e ardhjes në vendin e zhvillimit të mësimit do të lehtësonte arrdhjen e fëmijëve nga rrethinat. Shkolla të ndryshme kanë egzistuar përkohësisht në periferi të kryeqytetit francez por ato i kanë shërbyer komuniteteve lokale pa mundur të bëhen, shndërrohen në një qendër aderuese e lehtësisht aksesibël për të gjithë. “Diagonale Franco-Albanaise, Art, Culture, Litterature”  organizon aktivitete letrare në bashkëpunim me « Printemps des poètes » në Francë ndër të cilat mund të përmendet promovimi i veprës së Ali Podrimjes në  mars 2003. Në vitin 1998, Klara Buda është shumë aktive në gjirin e “Comité Kossovo” pranë Revistës “Esprit” në Paris, shoqatë që punon për sensibilizimin e intelektualëve francezë për terrorin e ushtruar në Kosovë. Në 23 Qershor 1998, së bashku me Gazetaren M-F Allain ajo redakton “The fate of Kosovo common declaration on basic principles”. Ky peticion u mbeshtet nga një numër ilustrë intelektualesh francezë. Klara Buda është firma e dytë e peticionit të intelektualeve francezë drejtuar Qeverisë së tyre dhe Komunitetit Ndërkombëtar për të ndaluar pastrimin ethnik dhe terrorin e ushtruar nga forcat ushtarake  dhe para ushtarake serbe në Kosovë. Shih “Memoire du Kossovo”.




Klara BUDA

Kloroform
Roman

“Dikush do të vijë pa tjetër për të tërhequr
 kafshën e gjorë…”

Dudaj, 2009

1. Kapitulli i parë ose Vjedhja e Indentitetit

       Me shpinën nga muri mes dy dritareve që shikonin nga rruga, symbyllur, Alma Fishta qëndronte mbledhur kruspull në stolin e vetëm vendosur përgjatë korridorit në formë L-je, të cilin e përfytyronte tek stërzgjatej, hollohej dhe mbyllej në skajet e tij. Sa herë që hapte sytë, i dukej se pluskonte mes një drite muzgu dhe një nebuloze kloroformi. Sikur të mos mjaftonte ndriçimi i zbehtë, njëra prej llambave neon që varej drejt e mbi kokën e saj pulsonte e shoqëruar nga kërcitja e njëpasnjëshme e starterit dhe e një kanati dritareje harruar hapur, diku përtej. Me gjunjët në kraharor e pëllëmbët shtrënguar fort pas veshëve, vajza rrekej të kuptonte pse evolucioni e kishte lënë aq të brishtë ndaj zhurmave. 
       Në atë çast, kur s’do të kishte dashur gjë tjetër veçse që edhe veshët të kishin kapakë, dëgjoi fare pranë një zë të zvargur, timbri i të cilit dominohej nga frekuenca të holla, të thyera, cingëruese.
        - Ejani pas meje.
      Pa pritur përgjigje, silueta bëri andej nga kishte thënë. Busti i burrit, shtrënguar në një përparëse të bardhë e të rrudhosur tundej si t’i mungonte njëra prej klavikulave. Me një lëvizje të beftë të trupit, pa kthyer kokën, u sigurua se vajza po e ndiqte.
        - Majtas, tha, kur mbërritën në kthesën e L-së, megjithëse prania e murit, në të djathtë të tyre, e bënte këtë hollësi të panevojshme.
      Ai ecte përpara vajzës dhe përshkruante me përpikëri itinerarin, herë me një ton asnjanës dhe herë me entuziazmin e atij që gjen drejtimin e duhur, aq sa qe e vështirë të përcaktoje nëse fliste për vete apo për të drejtuar vajzën. Por, po të gjykoje nga saktësia e shpjegimeve, të dukej se fliste për një të verbër.
        Kthesat dhe zbritjet mbaruan në katin e nëndheshëm, në një korridor po të gjatë e të errët, por më të pluhurosur. Burri u ndal para një dere që të çonte në një paradhomë, e ftoi të zinte vend në karrigen e vetme, humbi pas një ndarjeje në formë sporteli dhe u shfaq sërish me një dosje në dorë, në të cilën vazhdoi të kërkonte për një kohë që Almës iu duk tepër e gjatë dhe e papërligjur nga përmbajtja: dy formularë të vetëm që ai i shkëmbente duke i vënë njëri mbi tjetrin pa ditur cilin të zgjidhte. Kur, më në fund, siç dukej, mori një vendim, nxori që andej njërën prej kopjeve dhe iu drejtua pa asnjë shpjegim dhe hyrje:
        - Emri! 
        - Alma, u përgjigj vajza.
        - Lu - i - za, korrigjoi ai menjëherë, një nga një tri rrokje që s’kishin të bënin me emrin e saj, duke e zgjatur shqiptimin e secilës prej tyre aq kohë sa i duhej për ta shënuar. Shkruante me vështirësinë e atij që nuk shikon mirë dhe muskujt e fytyrës i qenë tendosur si të rrekej të akomodonte sytë para një drite të fortë.
         - Mbiemri, lexoi dhe, në vend që të priste përgjigjen e vajzës e para se ajo të fliste, shtoi Kodra, duke i shqiptuar një nga një dhe duke u mëshuar me të njëjtën mënyrë rrokjeve të mbiemrit që gjithashtu s’kishte të bënte me te sajin. Kodra, tha përsëri shkoqur si të donte që ajo ta mbante mend. Datëlindja. 
        - 13 mars 1963, nxitoi të përgjigjej vajza si të përpiqej të shpëtonte të paktën këtë të vërtetë.
        - 31 janar 1959, vazhdoi pa u trazuar zotëria, por pasiguria e tij e zakonshme nuk vonoi ta pushtojë. Me vështrim të përhumbur u përpoq të buzëqeshte, por lëvizja e buzëve të tij mbi dhëmbët e puthitur nuk dha veçse një ngërdheshje të ngrirë. Kur ngriti sytë drejt saj, një hark i hollë drite u vijëzua nën qepallat gati të mbyllura, nga të cilat të dukej se nga një çast në tjetrin do të bulëzonin pika loti.
         - Sa vjeç të jetë vallë?
       Dora, thonjtë e kadifenjtë të së cilës flisnin për një makinë të vjetër, i zgjati përpara një kartelë, por sakaq, me një lëvizje të ngathët dhe mëdyshëse e tërhoqi dhe e këqyri sërish. Gishtërinjtë e trashë që dilnin nga një pëllëmbë e madhe mishtake, me sa duket mësuar me objekte më pak delikatë, dukej sikur mezi e mbanin fletëpalosjen. Lëvizja për të kthyer fletën zbuloi një llërë të mbushur dhe leshtore, qimet e zeza pisë të së cilës që përdridheshin në kaçurrela bënin kontrast me thonjtë e plakur. Një pjesë e tipareve të tij dëshmonin për një moshë të re, ndërkohë që ca të tjera dukeshin se i përkisnin një moshe të thyer, si të qe një trup i ndërtuar copa-copa me gjymtyrë të mbledhura andej-këndej nëpër kohë. Ishte një trup muzhiku sa i gjerë dhe i gjatë që megjithatë ruante një aspekt të thantë.
 Sa vjet mund të rrojë akoma?
       Burri e verifikoi edhe një herë kartelën e sapombushur.
        - Janar 1959, përsëriti shkoqur. Vendlindja, lexoi dhe u duk se e humbi toruan, pasi e kishte lënë të pambushur këtë rubrikë. Pastaj, pa i ngritur sytë, shënoi në kartelë dhe nuk bëri më pyetje.
        - Firmosni këtu poshtë, shoqe, tha dhe ia zgjati sërish kartelën për ta firmosur. Vajza u drodh para identitetit të saj të ri: Luiza Kodra, lindur më 31 janar 1959 në Kir, Mirditë. 
        - Makina paska hyrë mirë në punë!
        - Këtu, tha sërish burri dhe, me një dorë lëvizja e të cilës tradhtonte nxitim e padurim, i tregoi vendin se ku duhej të firmoste. Këtu, këtu, përsëriti duke trokitur mbi kartelën dhe, para ngurrimit të vajzës, ngriti drejt saj dy sy të vëngër. Alma u luhat një çast nga njëri sy në tjetrin pa mundur të vendoste se cilin syresh duhej të fiksonte.

      Një ekzistencë e vëngër… një përpjekje e pafundme për të parë në një pikë! 
        - Këtu poshtë, përsëriti rishtas e me ngut, ndërkohë që dora me thonjtë e kurbuar rrihte fletën në vendin ku Alma duhej të firmoste. Në këtë kohë, si të prodhohej drejt e nga prekja e thonjve me letrën, një sinjal alarmi çau napën e kloroformit dhe mbushi paradhomën. Burri bëri për nga dera pa ia ndarë sytë fletës, por u kthye në drejtimin e kundërt dhe u gjend fare pranë vajzës. 
        - Prisni këtu, ju lutem, i tha me mimikë, si të qe rrethuar nga veshë përgjues. Silueta e tij u drejtua më në fund e vendosur për nga korridori dhe filloi të bënte fiq-fiq, në çdo hap. 
Në këtë moment Alma ndjeu t’i digjnin sytë, si nën efektin e një gazi acarues. 
        Pa asnjë ide se nga vinte ajo zhurmë, vajza mbajti vesh dhe kuptoi se ai që i qe dukur si sinjal alarmi, nuk ishte veçse tringëllimi i ziles së telefonit në dhomën ngjitur. Sakaq burri kishte ndërruar sërish mendje dhe, pa guxuar të ngrinte receptorin, qe kthyer sërish me një shprehje të qartë paniku. 
        - Firmoseni këtë kartelë, i tha ndërkohë që gjithë qenia e tij kishte marrë pozën e lutjes. Alma nuk lëvizi asnjë muskul dhe, në vend që të firmoste, nguli mbi të vështrimin e dy syve të saj që kishin epërsinë të shikonin në një pikë. Ajo që zbuloi, ishte një qenie për të ardhur keq.
        Ndërkohë, në kokë, kanata e dritares po i vazhdonte ecejaket e saj mjerane pa asnjë shans për t’u rrokullisur teposhtë. Përplasej me një trak-trak të pafund duke mëshuar gjithnjë e më shumë mbi menteshat që e mbanin të mbërthyer, si të rrekej të tregonte se këtu vargonjtë ishin të kalitur mirë. 
        Alma nuk e dinte se si do t’i vente filli, por një zë i brendshëm këmbëngulte të gjente moshën e individit që kishte përballë, megjithëse nuk kishte dyshim se ai nuk përbënte veçse një hallkë të parëndësishme në atë sistem hierarkik të organizuar mirë. 
        - Mosha e thonjve plus ajo e qimeve pjesëtuar me masën muskulore, shumëzuar me koeficientin e mesatares së jetëgjatësisë…baras koha që i ngelej normalisht për të jetuar: njëzet vjet pa frikë… deri në procesin që e pret...kur të vijë ora… është çështje kohe… ha, ha, ha … vetëm çështje kohe!

Mittwoch, 6. Dezember 2017

Irma Kurti

Irma Kurti
        Irma Kurti ka nisur të shkruajë e të botojë poezi që në moshë të vogël. Në vitin 1980 u nderua me çmimin e parë në konkursin kombëtar me rastin e 35-vjetorit të revistës “Pionieri”. Më 1989 fitoi çmimin e dytë në konkursin e organizuar nga Radio - Tirana, me rastin e 45-vjetorit të çlirimit të Atdheut.
  Ka punuar si mësuese e gjuhës angleze dhe më pas gazetare në disa organe shtypi. Ka shkruar 80 tekste këngësh të muzikës së lehtë në anketa, festivale kombëtare në RTSH e në koncerte pranvere, një pjesë e konsiderueshme e të cilave janë të njohura për publikun dhe të vlerësuara me çmime.
  Ka botuar 15 libra në gjuhën shqipe dhe nëntë në gjuhën italiane. Librat e saj janë përkthyer në disa gjuhë të botës: në anglisht, frengjisht, spanjisht dhe gjermanisht.
  Për poezinë dhe prozën i janë akorduar 35 çmime në konkurse të ndryshme letrare në Itali, në Zvicër e në SHBA. 
Në vitin 2013 fitoi çmimin ndërkombëtar “Universum Donna” për Letërsinë dhe emërtimin “Ambasadore e Paqes” nga Universum Academy dhe Universiteti i Paqes në Lugano, Zvicër.
  Irma Kurti jeton në Bergamo, Itali. 


Librat e botuar:

  • Këtë natë me ty, poezi 1999
  • Shihemi në një tjetër botë, poezi 2002
  • Qirinjtë janë fikur, poezi 2003
  • Bëj sikur fle, poezi 2005
  • Puthja e fundit, poezi 2007
  • Midis dy brigjeve, roman autobiografik 2010
  • Një vjeshtë pa kthim, tregime 2013
  • Nën bluzën time, poezi 2013
  • Copëza shënimesh nëpër rrugët e shkreta, publicistikë 2013
  • Njeriu që fliste me pemët, roman 2015
  • Nuk është ky deti, poezi 2016
  • Lajmet vijnë edhe këtu, tregime 2016
  • Krahët rreh një flutur, poezi për fëmijë, 2016
  • Në pragun e një dhimbjeje, poezi, 2016
  • Pa atdhe, poezi, 2017.




Poezi nga Irma Kurti



Qielli im

Një copë e madhe dëbore mbi pisha
ka ngecur, sikur të ishte fole zogjsh,
dimri i egërsuar shpendët i përzuri,
por degët ruajnë sërish vendet bosh. 

Kjo qeleshe gjigante në mbretërinë  
e gjelbër që bashkon drurët përreth
i ngjason një reje të bardhë puplore, 
që në qiellin e lumturisë sime endet. 

Qielli im s’është kurrë veç i kaltër,
një re melankolie ai mban gjithnjë.




Në kuesturë

Po më marrin shenjat dixhitale, nëpunësja 
më prek me dorezë, asgjë s’pipëtin te unë,
e bindur ia zgjas gishtat një e nga një,
por ja që s’funksionon: ato s’lënë gjurmë.

Duhet ta përsëris, shoh se ajo nervozohet,
shfryn, dhe diçka nëpër dhëmbë mërmërit.
“Po harxhojmë kohën e çmuar” i drejtohem,
si nga një humnerë e thellë del zëri im. 

“E vetmja gjë që mund të bëj me këto gishta”
vazhdoj, ndërsa më fikson e habitur me sy,
“është të shkruaj poezi dhe nëse ky quhet
krim, atëherë më vendosni prangat që tani”.





Streha e kujtimeve

Pashë në ëndërr shtëpinë në Tiranë
dhe shpirti m’u mbulua me trishtim:
shirat e lagnin nga të gjitha anët,
erërat e rrihnin fort e pa mëshirë.

I ftohti s’kishte trokitur në portë,
oh, ajo nuk hapet prej shumë kohësh.
Me dashuri përpiqesha ta mbështillja,
atë dimër ish e pambrojtur, e dobët.

Streha e kujtimeve që s’vdesin kurrë
lagej e vjetërohej përpara syve të mi,
fotot, librat si dhe globat e dëborës
në gjoksin tim i mbështolla si fëmijë.

U zgjova, jastëku ishte krejt i qullur, 
s’kuptoja: ishin lotët a shirat pafund.
Më dhimbte zemra, dimri ishte spostuar,
të ftohtë dhe mornica ndjeja në trup.




Gëzimet e mëdha

Ndonjëherë takoj gëzime aq të mëdha
sa kërkoj t’i ndaj me botën mbarë,
nis e thërras të gjithë të njohurit,
po njerëzit e shtrenjtë janë aq pak!

Të afërm, janë larguar prej kohësh,
kujtimi i tyre rrezaton vetëm dritë,
kanë zenë një vend në mëndjen time 
që kur hidhja hapat e parë, fëmijë.

Ëndërroj të kem nënën për një çast, 
kokën t’i mbështes në prehër lehtë,
të mbyll sytë nën magjinë e zërit
që si fllad më nanuris e përkëdhel.

Të kem pranë gjyshërit e mi të mirë,
ata, më tepër i kam njohur në ëndërr,
t’u kuptoj brengat, t’u puth rrudhat,
të trokas gotat dhe të qesh me zemër.

Ndonjëherë takoj gëzime aq të mëdha 
dhe shumë pak njerëz të shtrenjtë...




I dyzuar

Mijra kilometra sot na ndajnë,
ti me pushime ke shkuar larg.
Hera-herës dhe nervozohesh,
patjetër për mua ndjen mall.

Jeton i lodhur me dikë tjetër,
koha dobësitë s’ti fsheh më.
Mbete i dyzuar.Në shpirtin tim,
i dëshpëruar kërkon strehë.

I lagur nga shtrëngata grindjesh,
kokëulur vjen e troket tek unë.
Boll me dy strehë o i pastrehë,
s’të pranoj, mos bjer në gjunjë!

Më lodhën largimet, rikthimet,
ankimet e tua që s’kanë fund.
Harrova se kam një jetë timen,
s’dua ta trishtoj me lotët e tu!




Mëkat të mbyllësh sytë    

Mëkat të mbyllësh sytë në një ditë si kjo:
dielli i zjarrtë më dërgon me mijëra puthje,
nga dritarja hapur flladi fytyrën ledhaton
si një dorë dashurie e largët, e padukshme.

Asnjë e qarë fëmije nuk e trishton ajrin sot,
kaltërsinë e qiellit asnjë re s’mund ta grisë,
zëri im i zvargur nuk i ngjan një lëngate, 
por një tingulli muzikor paksa melankolik.

Një mot të ftohtë dimri me rrufe e bubullima
do të doja t’më shoqëronte në largimin tim.
Është mëkat që të shuhesh në një ditë si kjo,
ku jeta buzëqesh e vibron në çdo thërrmijë.





Je veçse një hije

Ti nuk ze asnjë vend në jetën time,
je veçse një hije.

Por ndonjëherë kur rri e qetë:
“Gjithçka u mbyll e s’të kam prapë”,
ti frikshëm më pushton mendimin
dhe ndjej diçka, ndoshta mall.

Qëndron aty, përballë meje,
s’të iket, me mua do të rrish.
Kërkoj të të shmang, por ti s’lëviz
si një tallje, si një ironi.

Të vështroj,  nuk di ç’të them,
duhet të shkosh, e kupton vetë:
Zjarri u fik, është e kotë,
njeri-tjetrin më s’e ndjejmë.

Atëhere po largohem unë
dhe ngrihem, eci kuturu,
larg vendeve që vegimin tënd
m’a sjellin më pranë se kurrë.

Je veçse një hije.






Si një mallkim

S’arrij ta kuptoj, më duket e padrejtë,
më vjen gati nga dhimbja të ulëras:
“Ti s’mund ta jetosh këtë stinë pranvere
dhe flokët të t’i përkëdhelë flladi i saj.

S’mund t’i gëzohesh lindjes së një dite,
tingujve, zërave që brenda ajo mban. 
S’mund të vëresh perëndimin e diellit,
qiellin e përflakur, si të zënë në faj.”

Çudi, nuk mundesh t’më shohësh më
e me qeshjen tënde ditën t’ma zbukurosh.
Teksa largohem nxitimthi çdo mëngjes,
të thuash një fjalë të bukur, të ngrohtë.

S’e besoj dot që s’mundem të të prek, 
vetëm nëpër ëndrra të shoh çdo natë.
Dhe atje s’jam e lumtur, nuk e di pse,
të përqafoj fort, fort dhe pareshtur qaj.

Kujtoj kur ti luteshe të jetoje edhe ca:
“Dy muaj, edhe pak muaj, veç pak...”
Ende s’ishe çmallur me praninë tonë,
dashuritë më të mëdha po i lije pas. 

Ti e dashuroje aq shumë jetën, Nënë,
por ç’e do, ishin shurdhuar perënditë. 
Askush s’të dëgjoi, as dhe lutjet tona.
Të shkëputën nga ne si një mallkim.


Donnerstag, 30. November 2017

Alketa Maksuti Beqari


Alketa Maksuti Beqari, lindi në Drithas të Korçës në vitin 1971. Ka diplomuar në Fakultetin e Shkencave të Natyrës në Universiteti i Tiranës në vitin 2011. Vazhdon Postmaster për Energji të Rinovueshme në TU, Vjenë. Pasioni i saj është letërsia, publiçistika dhe Radio.
Në vitin 2000 ka botuar librin me poezi “ Parametra”.
Në 2014 dhe 2015 në Teatrin  Eksperimental “Kujtim Spahivogli" dhe në Teatrin  Kombëtar është vendosur në skenë drama e saj me titull ”Premtimi”.
Në qershor 2016 ka marr pjesë në Sesionin Shkencor mbi Gjuhën Shqipe e organizuar nga Klubi Letrar Podguri me organizator z. Nuradin Imeraj në Istog si e ftuar nga Shqipëria.
Ajo thotë: “Fizika dhe Letërsia, Arti ushqejnë njëra – tjetrën, prandaj i dua”.



Numërim ndjenjash

Ishte natë tetori
Kur më the: 
Numëroji yjet!

Të pyeta:
Do numërin e tyre
A masën e ndjenjave që kam për ty?

Përgjigjen e vodhi era
E gjethet e vjeshtës
Puthën kokat tona



Marr frymë dashurie

Fjete!?
Si duket të preu gjumi
Nga kuturisjet e mia
Kur jam me ty nuk rresht së foluri
Se marr

Ti je këngëgëzimi im,
Oaz në shkretëtirë, ma bën jetën mrekulli,
marrëzisht e dashuruar me ty

Ngazëllehet shpirti im,
tek dëgjoj fjalët që më thua
Unë dashuroj se të ndjej,
Për dashurine dhe buzëqeshjen nuk i jam peng askujt
Marr frymë dashurie.



Prapë jemi të dy

Për ty po tregoj
dashuria ime
që mbërrite tek unë
në një ditë dimri
e pse me thinja
dalë nga vitet që bashkë nuk i jetuam
ti erdhe më e ëmbël, më e ngrohtë
u mbështolla nga qënësia tënde
U çudita edhe me veten time
që nuk pata ndrojtje, apo të ndihesha
e turpëruar nga gjykimi i kalimtaréve
kur ne ishim përqafuar
Për ty po tregoj dashuria ime
e lotët rrjedhin nga malli
aq mall i mbledhur brenda shpirtit
as lotët nuk i fsheh
as i fshih
janë kaq të bukur sumbullat e lotëve të mi
shëndrisin nga gëzimi
prapë jemi të dy



Më puth

I dashuri im,
Ti që erdhe drejt meje
Nga mirësia qiellore
dhe rrugëtove për vite
derisa mbërrite tek unë
Shpirtin tim e gjete
si e kishe lënë
me po aq dashuri për ty
Oh, sa i magjishëm më dukesh
sa nuk iu besoj syve të mi
rri e pafjalë përballë teje
dhe zgjat duart
që të emocionuara shtrihen drejt teje
prek fytyrën tënde
flokët
shpatullat
krahët
I dashuri im,
jam e lumturuar
se ti po më buzëqesh
ah, kjo buzëqeshje sa më kishte munguar
më përqafo, më mbaj pranë vetes
më puth,
oh, sa e kam ëndërruar puthjen tënde
I dashuri im,
zemra ime,
shpirti im i ndarë
je këtu,
sa mirë,
më mbaj pranë, më mbulo me trupin tënd
ndjenjat e mia
të përpëlitura, u rizgjuan
I dashuri im,
zemra ime,
shpirti im.



M'i quaj ëndërra

M'i quaj ëndërra
Në këtë të ftohtë
ditë pushimi
duke pirë çajin e ngrohtë
me muzikën rrok në sfond
me tetë misteret e universit
duke lexuar
mbi lëndën e errët
dhe yjet shpërthyes
e kurrorën e diellit të nxehtë
truri im zaptuar
zemra ime
dhe shpirti im
kërkojnë
përqafimin me ty.



Të ndjej

mos harro
megjithese ditë kaluar
kanë
të kam shumë xhan
të ndjej aq pranë
çdo natë
kur dita larguar
ka
e shkruaj
një fjalë dashurie
të magjishmen
fjalë.



Gjurmë

gjurmë dashurie
lash
në ecjen
nëpër natën
ku shiu
pikat e fundit
nga qielli
rrëzoj
e yjeve dhe reve të bardha
pak vend
ju lëshoj.



Simfonia e zgjuar

Zgjuar,
Dita e re
i ka hequr tisin e natës
e hapur qiellin
me ndihmën e erës që fryn
e ftohtë
si vetë stina

Zgjuar
me shiun
që vallëzon bashkë me erën
dashuruar marrëzisht pas saj
për miliarda vite

Zgjuar
me simfonin
e krijuar nga jashtë
faqes së xhamit të akullt të dritares
dhe faqes së xhamit të avullt të saj
ku rrëkezat
rrjedhin


Zgjuar
me heshtjen
brenda dhomës që fle ende
ku ndihet frymëmarrja
nën ritmin e rimës së vargut që shkruaj


Zgjuar
këtu ...........
ku fillimdita
thotë:
Mirëmëngjes,
me buzëqeshje të pashtirur.



Me heshtjen

se më pëlqen të ndjek rrugën sipas rrezeve të Diellit,
që depërtojnë ndër hapësirat e tyre.
Po edhe buzëmbrëmje, aty, dua të mbetem
se Hëna prej Diellit ndriçuar do hedhë sërish rrezet
e huazuara nga drita e Tij.
E pafrikë prapë do rri, me heshtjen të dëgjoj muzikën
nga tingujt që pemët lëshojnë të harkuar nga era.
Simfoni harqesh.
Ja, atje me heshtjen, ku mbretëron, jam unë.



E dua muzgun

E dua Muzgun që purpurit retë në perëndim
duke rrëmbyer rrezet e Diellit në largim
e fton dritën e yjeve qiellin të pushtojnë, Hënës në ngënje të saj
i jep kohën të ecë deri në agim.

E dua Muzgun se humbas vështrimin tim tek ai
duke më marr shpirtèrisht në përqafimin e tij
e ëndërrimet e mia i zgjon, më kthjell ndjenjën
lirisht të dashuroj.



Jam aty

Mos ik sonte
pa lexuar vargjet e mia
mos ik
rri
lexo shpirtin tim
do të njohësh
zemrën time
lexo
mos ik
e tëra jam aty
nën gërmat
si dora i ka shkruar
ashtu
dhe unë sot jam
mos ik
pa vargjet e mia lexuar
portretin tim
ato mbajnë
e sikur
një varg të kesh kapur
shkarazi
me sytë e tu
botën time
do të marrësh
jam aty