Sonntag, 21. Juli 2013

Maku Pone

Maku Pone - (lindur më 1 Mars 1939 në Fier, Shqipëri) është poet, prozator dhe dramaturg shqiptar. Femijërinë e kaloi ne qytetet e Fierit, Pogradecit dhe Tiranës. Studimet e mesme i kreu në Shkodër, studimet e larta ne Moskë për inxhinieri nafte. Ka studiuar gjithashtu për filozofi. Pasi u diplomua punoi si inxhinier për një periudhë relativisht te shkurtër në industrine e naftes. Në vitin 1974 filloi punë si kryeredaktor ne gazetën e qytetit te Fierit. Pas debutimit me disa drama që u vunë në skenat profesioniste, ne vitin 1983 filloi punë si libretist (dramaturg) pranë teatrit “Bylis”. Më pas punoi ne televizionin rajonal TV Apollon. Pavarësisht nga punët që ka kryer ne vite, krijimtaria letrare ka qënë drejtimi kryesor i jetës së tij.
Në letërsi ka botuar qysh ne vitet pesëdhjetë. Ne vitin 1969 ka dalë me librin e tij te parë poetik Kur buzëqeshin shoket. Perveç
poezive ka shkruar mjaft për teatrin dhe një kohë i është kushtuar edhe letersise për fëmijë.
Ka fituar pesë çmime te ndryshme në konkurset-kombëtare në gjininë e poezisë (2 herë), ne prozë (2 herë) dhe në dramaturgji (1 herë).


Poezi

  • Kur buzëqeshin shokët (1969),
  • Yje mbi bar (1973),
  • Në brazdat e kësaj toke (1975),
  • Lulëzim (1982),
  • Gjaku i verdhë i lulediellit (1998),
  • Në portat e erërave (1999),
  • Çeku i reve (2001),
  • Dëbora e Orientit (2005),
  • Triologjinë poetike (2009),
  • Qiparisat e muzgut,
  • Muzikë dimri,
  • Një kafe me gurin.

  • Dramarturgji

  • Shpërthimi (1976),
  • Fundi i sinorëve (1977),
  • Asgjë nuk është harruar (1979),
  • Atje ne Ebro (1979),
  • Natë e pagjumë (1980),
  • Udhë të mbarë (1982),
  • Shokë dhe vite (1984),
  • Dosja 63 (1985),
  • Shqetësimet e një mjeku (1988),
  • Një vajzë e fyer (1990).

  • Prozë
  • Shtëpia midis mollëve (1984) (novelë),
  • Trëndafilat e mesnatës (1987) (roman),
  • Motër e vëlla (2003) (roman),
  • Balona me bedena (2004) (tregime).
  •  

    Letërsi per femijë

  • Naftëtarët e vegjël (1969),
  • Ne jemi gjeologë (1969),
  • Postieri ynë (1970),
  • Na thërret trumpeta (1971),
  • Pushimet dimërore (1971),
  • Motër e vëlla (2003).


  • Poezi nga Maku Pone

    MULLAGA

    Mos e beso, s’është lulemullage
    kjo mëllagë
    është një njollë e kuqërremtë
    që pikon gjak,
    që ra nga mushkëritë e mia
    dhe ra nga zemra ime.

    S’është verë kjo verë
    është dimër i ngrirë dhe vrasës
    dhe i mbushur me tortura,
    si në një dhomë në terr
    dhe pse gjithkund ti sheh mullaga,
    por a s'ta thashë që s'janë mullagë,
    është zemra ime që s'të gjen
    e gjakun shter.

    DRYNA NË DERË

    Atje brenda është kalbur
    dhe është mykur gjithçka
    nën pushtetin
    e krimbave.
    Në derë
    ende rri roje vigjëluese
    dryni
    i ndryshkur, i ngrënë, pakëz tragjik
    në atë qëndresë të hekurt,
    për të mos lënë kënd të hyjë,
    të bëjë batërdi,
    atje brenda,
    ku as minjtë s'kanë ç'të hanë
    më.

    Kohë
    e drynave në derë.
     
     
    FYTYRË NGA PASQYRA
     
    Kënaqësia del nga krehri
    dhe ngjitet në pasqyrë.
    Le të krihet dhe pasqyra,
    të heqë nga vetja
    aq e aq leshra të rrezuara,
    pale të thinjura.
    Të zbukurohet kjo pasqyrë.
    Të ndrijë nga bukuria.
    T'i hiqe një trëndafili
    në lëkurë.
    Dhe unë që e shoh,
    të ndihem
    pakëz më i fortë,
    pakëz më burrë
    nga kjo fytyrë
    që më vështron nga pasqyra.
     
     
    SHPËTIMTARI
     
    Ju e prisnit shpëtimtarin
    ja ku vjen
    me sytë në tehun
    e thikës,
    me duart në këmbëz
    të revolverit,
    gjinjtë mbushur me bomba.
    Ndërkohe bëjuni zë zjarrfikësve
    të shtrijnë zorrën e ujit
    në bulevard.
    Do të kenë goxha punë
    zjarrfikësat
    me zjarrin përpirës diçka,
    por dhe me gjithë atë
    gjak.
     
     
    TEL
     
    Ajo rrobë e bardhë,
    a është e bardhë,
    a je i sigurtë?
    A thua të mos jetë e zezë
    dhe sidomos
    a nuk skuq?
    Unë pashë vetëm thikën
    që vetëtiu,
    asgjë tjetër.
    Asgjë.
    Më shumë do të kenë parë të verbrit,
    a kanë dëgjuar ndoshta shurdhmemecët.
     
     
    GRUAJA KRIHET NË PASQYRË
     
    Gruaja krihet në pasqyrë.
    Pa shih! Ishte muzg
    dhe u bë natë.
    Ishte vjeshtë
    dhe u bë dimër.
    Dhe pak
    e do vijë pranvera,
    pastaj vera, pastaj vjeshta.
    Gruaja atje është, krihet në pasqyrë.
     
    Zoti im! Qenka thinjur bota
    vetëm pse gruaja krihet në pasqyrë
    dhe burrat gjë prej gjeje s'dinë
    ç'është pasqyra për një grua.
     
     
    FUSHA ME LULEDIELLI
     
    Vallja huan koka të prera.
    Koka të prera,
    qafë të këputura,
    dhe prapë e prapë koka të prera.
    Koka.
    Koka.
    Koka.
    Natyrisht
    dhe ca gjak.
    Dielli ngadhënjen atje lart.
    Ngado që vete, në zbrazëtinë tërheq
    koka të prera, kokat
    dhe qafat e këputura.
     
    Gjakun e verdhë të lulediellit
    e piu fusha.
     
     
    CERDHE MERIMANGASH
     
    Atje përfund shpirtit
    e ngritën çerdhen merimangat.
    Po bën kohë që shpirti as nuk ha,
    as nuk pi.
    Dhe aq gjak sa kishte mbetur
    tashti e pinë merimangat.
    Mblidhi plaçkat e dashur
    erdhi ora për të vdekur
    nga asfiksia,
    nga mungesa e ajrit atje thellë
    ku dhe merimangat po përpëliten
    nga mazgallat e zbrazëta e të zeza
    që dikur u thoshin shpirt.
     
     
    FËMIJËT BONJAKË
     
    Ne do t'i çapëlojmë këta fëmijë
    që të shqyejmë njëri-tjetrin
    ku më mirë e më mirë.
    Era ndaj ulërin
    që shkretëtira të hajë me gjithsej
    dunat si duna
    gjer tek kokrrat e rërës.
     
    E shkretëtirës është rëra.
    Shkretëtirën ka mëmë.
    Le të jetë harruar ati fatkeq
    për të bijat dhe për të bijtë e vet.
     
    Kurse ne do të na qajnë
    këta fëmijë
    O çdo të bënte rërana
    për shkretëtirën
    po të shqyente një shkretëtirë.
     
    Ndoshta dhe më zi se ne
    të braktisur nga fëmijët,
    ndërsa shqyejmë njëri-tjetrin.
     
     
    TABELA E SHUMËZIMIT
     
    E kam bërë çorbë tabelën e shumëzimit
    për aq miliarda sa kam
    e për aq sa do të kem
    të gjitha të kërrera
    nga shumëzimi Një herë Një që bëjnë Dy
    dhe nga shumëzimi Dy herë Dy bëjnë Pesë.
    Falmëni botën po e zura poshtë
    me tabelën time të shumëzimit
    ku çdo katrori të zi
    i përputhet një pikëz e kuqe
    nga gjaku i të tjerëve
    dhe jo nga gjaku im.

    ____________________________________
    Biografia e autorit është mrrë nga Wikipedia

    Keine Kommentare:

    Kommentar posten